Bij het recyclen van kritieke grondstoffen ligt de grootste uitdaging volgens Invest-NL niet meer in de techniek zelf, maar in het opschalen van succesvolle pilots naar een fabriek op commerciële schaal. Veel bedrijven kunnen wel een demonstratieproject neerzetten, maar de stap naar een first-of-a-kind fabriek blijkt veel ingewikkelder.
Dat komt vooral door randvoorwaarden als vergunningen, netcongestie, ruimte en stikstofruimte. Juist die factoren bepalen of innovaties voor het terugwinnen van kritieke grondstoffen ook echt kunnen doorgroeien naar grootschalige productie.
Voor ondernemers en opdrachtgevers is dat relevant omdat de beschikbaarheid van circulaire grondstoffen daarmee niet alleen afhangt van techniek, maar ook van de vraag of projecten tijdig van de grond komen. Wie in deze keten actief is, krijgt dus te maken met zowel operationele als ruimtelijke en beleidsmatige voorwaarden.
Europa wil minder afhankelijk worden van import
Volgens Invest-NL wil Europa steeds meer grondstoffen zelf verwerken in plaats van afhankelijk te blijven van import. Dat betekent dat niet alleen in recyclingtechnologie moet worden geïnvesteerd, maar ook in de keten daaromheen.
Daarbij gaat het onder meer om:
- voldoende aanvoer van materiaal
- afnamezekerheid voor bedrijven die nieuwe fabrieken bouwen
- duidelijke randvoorwaarden voor energie-infrastructuur en vergunningen
- samenhang in industriële clusters
Veel materialen zijn er wel, maar nog niet in voldoende volume. Daardoor blijven investeringen risicovol en zijn bedrijven terughoudend om de volgende stap te zetten.
Publieke financiering kan risico verlagen
Invest-NL ziet een duidelijke rol voor publieke investeerders. Instrumenten zoals langjarige afnamegaranties of contract-for-difference-constructies kunnen een deel van het risico wegnemen. Dat kan bedrijven helpen om een fabriek op te schalen en maakt het voor private financiers aantrekkelijker om aan te haken.
Voor partijen die leveranciers, technologie of verwerkingscapaciteit zoeken, blijft het daarom belangrijk om goed te vergelijken welke oplossingen en partners het beste passen bij de eigen plannen. Via BedrijfNederland kunnen ondernemers hiervoor eenvoudig offertes aanvragen en vergelijken.
Concurrentie en beleid blijven belangrijk
Daarnaast wijst Invest-NL op het belang van consistent beleid. Bedrijven moeten weten waar ze aan toe zijn, zeker op het gebied van energie-infrastructuur, vergunningverlening en de ontwikkeling van industriële clusters.
Ook het level-playing-field speelt mee. In Europa is de recyclingtechniek volgens Invest-NL sterk, maar de kosten liggen vaak hoger dan in landen als China. Daardoor wordt het belangrijk om strategisch te bepalen welke grondstoffen en technologieën hier moeten worden opgebouwd.
Vooral batterijrecycling en recycling van e-waste worden genoemd als segmenten waarvan de volumes de komende jaren sterk zullen toenemen. Als Nederland en Europa de circulaire economie willen versnellen, is volgens Invest-NL niet alleen de techniek bepalend, maar vooral het ecosysteem eromheen.